Chronologizacja
Pochodzenie
płn. psł. *lasiti sę 'przymilać się, schlebiać; łakomić się'
z płn. psł. *lasъ 'łakomy, chciwy, pożądliwy'
1. o zwierzęciu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | miziać się |
Połączenia
- kot, pies łasi się
- łasić się do nóg
- lubić, potrafić, zaczynać się łasić
- łasić się i lizać, łasić się i mruczeć
Cytaty
|
Ruda okazała się wcieleniem wszystkich kocich skrajności [...]. Potrafiła łasić się namolnie, dopominać o głaskanie i w mgnieniu oka zmienić nastrój, przeczesując mi łydkę pazurami. źródło: NKJP: Alicjah: Pomazana na rudo, Dziennik Polski, 2006-12-29 |
|
|
Martusia chce być wyłącznie u mnie na rękach. Posadzę ją na podłodze i albo od razu wybucha rozpaczliwym płaczem, albo zajmie się czymś kilka minut, przypełza do mnie i łasi się do nóg jak kotek. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] pod namiotem prezentowano psy rasy husky. Zwierzęta łasiły się do przechodniów, dzieci przez długi czas mogły głaskać je i oglądać, w jaki sposób się je pielęgnuje. źródło: NKJP: Agnieszka Smogulecka: Tłumy na majówce, Polska Głos Wielkopolski, 2007-05-04 |
|
|
Zdarza się, że do schroniska przychodzą ludzie i wymuszają [...] przyjęcie psa. [...] niektórzy właściciele udają, że przyprowadzili znajdę. Ale zwierzak nie rozumie przewrotności człowieka i łasi się do pana, zdradzając, że do niego należy. źródło: NKJP: Janusz Strzelczyk: Trzeba było strzelać, Dziennik Zachodni, 2003-08-07 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łaszę się |
łasimy się |
|||
| 2 os. |
łasisz się |
łasicie się |
|||
| 3 os. |
łasi się |
łaszą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłem się +(e)m się łasił |
łasiłam się +(e)m się łasiła |
łasiłom się +(e)m się łasiło |
łasiliśmy się +(e)śmy się łasili |
łasiłyśmy się +(e)śmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłeś się +(e)ś się łasił |
łasiłaś się +(e)ś się łasiła |
łasiłoś się +(e)ś się łasiło |
łasiliście się +(e)ście się łasili |
łasiłyście się +(e)ście się łasiły |
| 3 os. |
łasił się |
łasiła się |
łasiło się |
łasili się |
łasiły się |
bezosobnik: łaszono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się łasił będę się łasić |
będę się łasiła będę się łasić |
będę się łasiło będę się łasić |
będziemy się łasili będziemy się łasić |
będziemy się łasiły będziemy się łasić |
| 2 os. |
będziesz się łasił będziesz się łasić |
będziesz się łasiła będziesz się łasić |
będziesz się łasiło będziesz się łasić |
będziecie się łasili będziecie się łasić |
będziecie się łasiły będziecie się łasić |
| 3 os. |
będzie się łasił będzie się łasić |
będzie się łasiła będzie się łasić |
będzie się łasiło będzie się łasić |
będą się łasili będą się łasić |
będą się łasiły będą się łasić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łaśmy się |
|
| 2 os. |
łaś się |
łaście się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłbym się bym się łasił |
łasiłabym się bym się łasiła |
łasiłobym się bym się łasiło |
łasilibyśmy się byśmy się łasili |
łasiłybyśmy się byśmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłbyś się byś się łasił |
łasiłabyś się byś się łasiła |
łasiłobyś się byś się łasiło |
łasilibyście się byście się łasili |
łasiłybyście się byście się łasiły |
| 3 os. |
łasiłby się by się łasił |
łasiłaby się by się łasiła |
łasiłoby się by się łasiło |
łasiliby się by się łasili |
łasiłyby się by się łasiły |
bezosobnik: łaszono by się
bezokolicznik: łasić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łasząc się
gerundium: łaszenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łaszenie się |
łaszenia się |
| D. | łaszenia się |
łaszeń się |
| C. | łaszeniu się |
łaszeniom się |
| B. | łaszenie się |
łaszenia się |
| N. | łaszeniem się |
łaszeniami się |
| Ms. | łaszeniu się |
łaszeniach się |
| W. | łaszenie się |
łaszenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łaszący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łasząca się |
| D. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącej się |
| C. | łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącej się |
| B. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszącą się |
| N. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącą się |
| Ms. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszące się |
| D. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
| C. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
| B. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszące się |
| N. | łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
| Ms. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
Składnia
|
+ | łasić się | + |
(do KOGO/CZEGO)
|
2. przymilać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | miziać się, przymilać się |
Połączenia
- musieć łasić się
Cytaty
|
Podobało mi się to, że nie łasił się do wyborców. Mówił, że ma surowe zasady i na nich buduje swój program naprawy Polski. źródło: NKJP: Krzysztof Majchrzak, Jerzy Szerszunowicz: Daliśmy się nabrać politykom, Głos Pomorza, 2006 |
|
|
Artyści estrady [...] żalą się, że nie mogą się skoncentrować na muzykowaniu, tylko bez końca spotykają się i gadają, przymilają się, łaszą się do innych. Ale oni wiedzą – to już taki fach. źródło: NKJP: Felietony, Gazeta Poznańska, 2003-07-11 |
|
|
Mimo [...] introwertycznego zamknięcia miał w sobie coś elektryzującego. Obie aktoreczki, chociaż łasiły się do niego (nienarzucająco!), nie wyzwalały w nim nadmiernych emocji. źródło: NKJP: Leszek Bolanowski: Potęga smaku (wspomnienie), Gazeta Krakowska, 2006-10-14 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łaszę się |
łasimy się |
|||
| 2 os. |
łasisz się |
łasicie się |
|||
| 3 os. |
łasi się |
łaszą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłem się +(e)m się łasił |
łasiłam się +(e)m się łasiła |
łasiłom się +(e)m się łasiło |
łasiliśmy się +(e)śmy się łasili |
łasiłyśmy się +(e)śmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłeś się +(e)ś się łasił |
łasiłaś się +(e)ś się łasiła |
łasiłoś się +(e)ś się łasiło |
łasiliście się +(e)ście się łasili |
łasiłyście się +(e)ście się łasiły |
| 3 os. |
łasił się |
łasiła się |
łasiło się |
łasili się |
łasiły się |
bezosobnik: łaszono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się łasił będę się łasić |
będę się łasiła będę się łasić |
będę się łasiło będę się łasić |
będziemy się łasili będziemy się łasić |
będziemy się łasiły będziemy się łasić |
| 2 os. |
będziesz się łasił będziesz się łasić |
będziesz się łasiła będziesz się łasić |
będziesz się łasiło będziesz się łasić |
będziecie się łasili będziecie się łasić |
będziecie się łasiły będziecie się łasić |
| 3 os. |
będzie się łasił będzie się łasić |
będzie się łasiła będzie się łasić |
będzie się łasiło będzie się łasić |
będą się łasili będą się łasić |
będą się łasiły będą się łasić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łaśmy się |
|
| 2 os. |
łaś się |
łaście się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłbym się bym się łasił |
łasiłabym się bym się łasiła |
łasiłobym się bym się łasiło |
łasilibyśmy się byśmy się łasili |
łasiłybyśmy się byśmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłbyś się byś się łasił |
łasiłabyś się byś się łasiła |
łasiłobyś się byś się łasiło |
łasilibyście się byście się łasili |
łasiłybyście się byście się łasiły |
| 3 os. |
łasiłby się by się łasił |
łasiłaby się by się łasiła |
łasiłoby się by się łasiło |
łasiliby się by się łasili |
łasiłyby się by się łasiły |
bezosobnik: łaszono by się
bezokolicznik: łasić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łasząc się
gerundium: łaszenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łaszenie się |
łaszenia się |
| D. | łaszenia się |
łaszeń się |
| C. | łaszeniu się |
łaszeniom się |
| B. | łaszenie się |
łaszenia się |
| N. | łaszeniem się |
łaszeniami się |
| Ms. | łaszeniu się |
łaszeniach się |
| W. | łaszenie się |
łaszenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łaszący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łasząca się |
| D. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącej się |
| C. | łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącej się |
| B. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszącą się |
| N. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącą się |
| Ms. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszące się |
| D. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
| C. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
| B. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszące się |
| N. | łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
| Ms. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
Składnia
|
|
+ | łasić się | + |
(do KOGO)
|
3. na posadę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Plagą jest pozostawianie w autach cennych przedmiotów, na które łaszą się młodzi ludzie. źródło: NKJP: Jan Falkowski: Skok na radio, Gazeta Wrocławska, 2002-04-16 |
|
|
Często łasząc się na zakup po atrakcyjnie niskich cenach, trafia się na bubel, który psuje się po miesiącu. źródło: NKJP: Danuta Żuchowska: Z muzyką w uszach, Wieczór Wybrzeża, 2000-08-05 |
|
|
[...] praca w uzdrowisku to ciężki kawałek chleba. Prezes [...] nie sądzi, aby ktoś się łasił na trudną posadę. źródło: NKJP: Leszek Kosiorowski, Konrad Przezdzięk: Czystka nadchodzi?, Gazeta Wrocławska, 2001-11-16 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łaszę się |
łasimy się |
|||
| 2 os. |
łasisz się |
łasicie się |
|||
| 3 os. |
łasi się |
łaszą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłem się +(e)m się łasił |
łasiłam się +(e)m się łasiła |
łasiłom się +(e)m się łasiło |
łasiliśmy się +(e)śmy się łasili |
łasiłyśmy się +(e)śmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłeś się +(e)ś się łasił |
łasiłaś się +(e)ś się łasiła |
łasiłoś się +(e)ś się łasiło |
łasiliście się +(e)ście się łasili |
łasiłyście się +(e)ście się łasiły |
| 3 os. |
łasił się |
łasiła się |
łasiło się |
łasili się |
łasiły się |
bezosobnik: łaszono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się łasił będę się łasić |
będę się łasiła będę się łasić |
będę się łasiło będę się łasić |
będziemy się łasili będziemy się łasić |
będziemy się łasiły będziemy się łasić |
| 2 os. |
będziesz się łasił będziesz się łasić |
będziesz się łasiła będziesz się łasić |
będziesz się łasiło będziesz się łasić |
będziecie się łasili będziecie się łasić |
będziecie się łasiły będziecie się łasić |
| 3 os. |
będzie się łasił będzie się łasić |
będzie się łasiła będzie się łasić |
będzie się łasiło będzie się łasić |
będą się łasili będą się łasić |
będą się łasiły będą się łasić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łaśmy się |
|
| 2 os. |
łaś się |
łaście się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łasiłbym się bym się łasił |
łasiłabym się bym się łasiła |
łasiłobym się bym się łasiło |
łasilibyśmy się byśmy się łasili |
łasiłybyśmy się byśmy się łasiły |
| 2 os. |
łasiłbyś się byś się łasił |
łasiłabyś się byś się łasiła |
łasiłobyś się byś się łasiło |
łasilibyście się byście się łasili |
łasiłybyście się byście się łasiły |
| 3 os. |
łasiłby się by się łasił |
łasiłaby się by się łasiła |
łasiłoby się by się łasiło |
łasiliby się by się łasili |
łasiłyby się by się łasiły |
bezosobnik: łaszono by się
bezokolicznik: łasić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łasząc się
gerundium: łaszenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łaszenie się |
łaszenia się |
| D. | łaszenia się |
łaszeń się |
| C. | łaszeniu się |
łaszeniom się |
| B. | łaszenie się |
łaszenia się |
| N. | łaszeniem się |
łaszeniami się |
| Ms. | łaszeniu się |
łaszeniach się |
| W. | łaszenie się |
łaszenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łaszący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łasząca się |
| D. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącego się |
łaszącej się |
| C. | łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącemu się |
łaszącej się |
| B. | łaszącego się |
łaszącego się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszącą się |
| N. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącą się |
| Ms. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łaszący się |
łaszący się |
łaszące się |
łaszące się |
| D. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
| C. | łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
łaszącym się |
| B. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszące się |
| N. | łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
łaszącymi się |
| Ms. | łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
łaszących się |
odpowiednik aspektowy: połasić się
Składnia
|
|
+ | łasić się | + |
na CO
|