UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prymitywizm

Chronologizacja

1895, Gazeta Polska, nr 40, polona.pl

1.a człowieka

Definicja

pejorat. 
cecha osoby odznaczającej się ograniczoną inteligencją i brakiem kultury osobistej

Pochodzenie

Od: prymitywny 1a

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prostactwo, prymitywność

Połączenia

  • prymitywizm i chamstwo, prymitywizm i prostactwo

Cytaty

Bezczelność i prymitywizm ujawniają się w zachowaniu agresywnym, a nie radosnym.

źródło: NKJP: Świat umysłu, Cosmopolitan, 2000

Postępowanie niektórych środowisk, które [...] nawet posuwają się do dręczenia zwierząt, do okrutnych zachowań, jest związane z jakimś strasznym prymitywizmem, z brakiem wykształcenia, z jakąś beznadzieją.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 28. posiedzenia Senatu RP

[...] jest już trzecim [...] monodramem na scenie Teatru im. Jaracza w Łodzi, opartym na tekstach amerykańskiego aktora [...]. Tekstach piętnujących z jednej strony durnotę, prymitywizm i chamstwo oszczymurów z ulicy, z drugiej strony dogryzających hipokrytom i egoistom z klas wyższych.

źródło: NKJP: Agnieszka Celeda: Obudź się i zawstydź, Polityka, 2003-12-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prymitywizm
prymitywizmy
D. prymitywizmu
prymitywizmów
C. prymitywizmowi
prymitywizmom
B. prymitywizm
prymitywizmy
N. prymitywizmem
prymitywizmami
Ms. prymitywizmie
prymitywizmach
W. prymitywizmie
prymitywizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + prymitywizm +
(KOGO)

1.b dowcipu

Definicja

pejorat. 
cecha czegoś świadczącego o czyjejś ograniczonej inteligencji i braku kultury osobistej

Pochodzenie

Od: prymitywny 1a

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prostactwo, prymitywność

Połączenia

  • prymitywizm języka, zachowań

Cytaty

Cierpię nad prymitywizmem języka używanego na ulicy, przed blokiem, w studenckim barze [...]. Gdy wychodzę na wieczorny spacer z psem, słyszę co drugie słowo na ch, k, p.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kupisz: Mało polszczyzny w języku polskim…, Dziennik Łódzki, 2005-03-05

[...] jakże łatwo przenoszą się te standardy na życie publiczne w ogóle - na przyjmowanie banału i bylejakości wypowiadanych słów, na akceptację dla prymitywizmu zachowań, na zgodę na jarmarczność polityków.

źródło: NKJP: WacŁaw Krupiński: Słuchacz bez jakości, Dziennik Polski, 2005-10-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prymitywizm
prymitywizmy
D. prymitywizmu
prymitywizmów
C. prymitywizmowi
prymitywizmom
B. prymitywizm
prymitywizmy
N. prymitywizmem
prymitywizmami
Ms. prymitywizmie
prymitywizmach
W. prymitywizmie
prymitywizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + prymitywizm +
CZEGO

2. narzędzi

Definicja

niski poziom, odróżniający coś od obiektów nowoczesnych, udoskonalonych np. pod względem techniki czy wygody użytkowania

Pochodzenie

Od: prymitywny 1a

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prymityw

Połączenia

  • prymitywizm metod, narzędzi, sprzętów, urządzeń

Cytaty

Nędza i prymitywizm życia były tak powszechne, warunki egzystencji tak trudne dla wszystkich, braki tak zasadnicze, że poświęcenie i samozaparcie było właściwie jedyną rozsądną receptą na przetrwanie.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

O rozwoju zdrojów krajowych jeszcze ani mowy. Krynica, Szczawnica, Iwonicz odstraszały chorych i zdrowych ponurym prymitywizmem urządzeń.

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Elity rządzące w tych krajach z niecierpliwością obserwują zachowawczość mas, które nadal tkwią w prymitywizmie metod używanych w rolnictwie, nie posyłają dzieci do szkół, nie okazują przywiązania do symboli narodowych i państwowych.

źródło: NKJP: Jerzy Zubrzycki: Rola inteligencji murzyńskiej, Kultura, 1964

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prymitywizm
prymitywizmy
D. prymitywizmu
prymitywizmów
C. prymitywizmowi
prymitywizmom
B. prymitywizm
prymitywizmy
N. prymitywizmem
prymitywizmami
Ms. prymitywizmie
prymitywizmach
W. prymitywizmie
prymitywizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + prymitywizm +
CZEGO

3.a sztuka

Definicja

szt. 
spontaniczna, nieprofesjonalna sztuka artystów pierwotnych lub ludowych, cechująca się połączeniem naiwnego realizmu z deformacjami rzeczywistości

Pochodzenie

Od: prymityw 3

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prymityw

Połączenia

  • ludowy prymitywizm
  • przedstawiciel prymitywizmu

Cytaty

Swego czasu w nowojorskim Museum of Modern Art miała miejsce wielka wystawa zatytułowana „Prymitywizm w sztuce XX wieku”.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Obce dobrze znane, Polityka, 2002-06-15

[...] twórczość jego wyrasta z nurtu tzw. nowej ekspresji, ale wiele w niej też inspiracji folklorem i prymitywizmem.

źródło: NKJP: Olgierd Błażewicz: Pierwszy dzień wiosny, Polska Głos Wielkopolski, 2004-04-02

[...] stworzył dzieło niezwykle zwarte, pełne temperamentu, w którym w sposób artystyczny ujął typowe cechy muzyki Podhala. Należy ono do najbardziej postępowych dzieł tych czasów i stało się niedościgłym wzorem syntezy ludowego prymitywizmu z nowoczesnością języka muzycznego.

źródło: NKJP: Karol Szymanowski, Gazeta Krakowska, 2004-08-21

Od jakiegoś czasu przypatrywał się kołysce, którą Anna przywiozła z Trojanek, stała niedaleko małego biurka, była odczyszczona, kwiaty zalśniły na nowo całym urokiem ludowego prymitywizmu [...].

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prymitywizm
prymitywizmy
D. prymitywizmu
prymitywizmów
C. prymitywizmowi
prymitywizmom
B. prymitywizm
prymitywizmy
N. prymitywizmem
prymitywizmami
Ms. prymitywizmie
prymitywizmach
W. prymitywizmie
prymitywizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

3.b dzieło

Definicja

szt. 
dzieło należące do spontanicznej, nieprofesjonalnej sztuki, tworzonej przez artystów pierwotnych lub ludowych, cechującej się połączeniem naiwnego realizmu z deformacjami rzeczywistości

Pochodzenie

Od: prymityw 3

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prymityw
hiperonimy:  dzieło

Cytaty

[...] twórczość malarzy związanych z prawosławiem nie tylko nie stała niżej, ale w XV w., jakościowo przewyższała niejednokrotnie to, co tworzono na ziemiach rdzennie polskich; prymitywizmy w rodzaju malowideł w Mieronicach czy Szadku w cerkwi były właściwie nie do pomyślenia.

źródło: Tadeusz Chrzanowski: Sztuka w Polsce Piastów i Jagiellonów. Zarys dziejów, 1993 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prymitywizm
prymitywizmy
D. prymitywizmu
prymitywizmów
C. prymitywizmowi
prymitywizmom
B. prymitywizm
prymitywizmy
N. prymitywizmem
prymitywizmami
Ms. prymitywizmie
prymitywizmach
W. prymitywizmie
prymitywizmy
Data ostatniej modyfikacji: 18.08.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json