UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przytknąć

Chronologizacja

1389, SStp
Inne znaczenie: 'zatrzymać, zająć bydło w szkodzie, przywiązać do czegoś'

Pochodzenie

Zob. tknąć

1. do ust

Definicja

zbliżyć coś do czegoś w taki sposób, aby te elementy się dotykały lub prawie dotykały

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyłożyć

Połączenia

  • przytknąć czoło, dłonie, głowę, nos, oko, palce, rękę, twarz; słuchawkę; lont, lufę, nóż, pistolet; płomień, zapałkę
  • przytknąć do skroni, do szyi, do ust, do warg; do drzwi

Cytaty

Jeszcze nigdy nie słyszała tak dziwnej, pięknej muzyki. Przytknęła ucho do drzwi oddzielających pokoje i słuchała oczarowana.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Przytknęli mi nasączoną czymś szmatkę do ust, a ja nie przestałem oddychać, tylko wręcz przeciwnie. Zaciągnąłem się zapachem [...].

źródło: NKJP: Mirosław Nahacz: Bocian i Lola, 2005

Pan Kalina kazał podać gąsior z miodem i czarę, ale nieznajomy czarę rzucił na ziemię, przytknął gąsior i wypił do kropli.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr): Klechdy domowe, 1960

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytknę
przytkniemy
2 os. przytkniesz
przytkniecie
3 os. przytknie
przytkną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytknąłem
+(e)m przytknął
przytknęłam
+(e)m przytknęła
przytknęłom
+(e)m przytknęło
przytknęliśmy
+(e)śmy przytknęli
przytknęłyśmy
+(e)śmy przytknęły
2 os. przytknąłeś
+(e)ś przytknął
przytknęłaś
+(e)ś przytknęła
przytknęłoś
+(e)ś przytknęło
przytknęliście
+(e)ście przytknęli
przytknęłyście
+(e)ście przytknęły
3 os. przytknął
przytknęła
przytknęło
przytknęli
przytknęły

bezosobnik: przytknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytknijmy
2 os. przytknij
przytknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytknąłbym
bym przytknął
przytknęłabym
bym przytknęła
przytknęłobym
bym przytknęło
przytknęlibyśmy
byśmy przytknęli
przytknęłybyśmy
byśmy przytknęły
2 os. przytknąłbyś
byś przytknął
przytknęłabyś
byś przytknęła
przytknęłobyś
byś przytknęło
przytknęlibyście
byście przytknęli
przytknęłybyście
byście przytknęły
3 os. przytknąłby
by przytknął
przytknęłaby
by przytknęła
przytknęłoby
by przytknęło
przytknęliby
by przytknęli
przytknęłyby
by przytknęły

bezosobnik: przytknięto by

bezokolicznik: przytknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przytknąwszy

gerundium: przytknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przytknięcie
przytknięcia
D. przytknięcia
przytknięć
C. przytknięciu
przytknięciom
B. przytknięcie
przytknięcia
N. przytknięciem
przytknięciami
Ms. przytknięciu
przytknięciach
W. przytknięcie
przytknięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przytknięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytknięty
przytknięty
przytknięty
przytknięte
przytknięta
D. przytkniętego
przytkniętego
przytkniętego
przytkniętego
przytkniętej
C. przytkniętemu
przytkniętemu
przytkniętemu
przytkniętemu
przytkniętej
B. przytkniętego
przytkniętego
przytknięty
przytknięte
przytkniętą
N. przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
przytkniętą
Ms. przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
przytkniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytknięci
przytknięci
przytknięte
przytknięte
D. przytkniętych
przytkniętych
przytkniętych
przytkniętych
C. przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
przytkniętym
B. przytkniętych
przytkniętych
przytkniętych
przytknięte
N. przytkniętymi
przytkniętymi
przytkniętymi
przytkniętymi
Ms. przytkniętych
przytkniętych
przytkniętych
przytkniętych

odpowiednik aspektowy: przytykać

Składnia

bez ograniczeń + przytknąć +
CO + (KOMU) + (do CZEGO)

2. za snobizm

Definicja

pot. 
wypowiedzieć krytyczne, złośliwe uwagi pod adresem kogoś, komu chce się coś wytknąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Przewodniczący [...] przyznał ze smutkiem, że faktycznie przeoczył okoliczność, a Wituszyńskiemu nie omieszkał przytknąć, że swą interpelacją „bije punkty polityczne”.

źródło: NKJP: Iwona Kamieńska: Sesja po sądecku, Gazeta Krakowska, 2004-01-02

Mam starszego syna w podstawówce, który przymusowo poszedł jako 6 latek i radzi sobie najlepiej w klasie. Drugi, młodszy syn [...] czyta lepiej od innych dzieci, liczy do 20 itp. [...] ktoś mi nawet przytknął, że mam chyba samych geniuszy. Przykre to.

źródło: Internet: nietylkodlamam.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytknę
przytkniemy
2 os. przytkniesz
przytkniecie
3 os. przytknie
przytkną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytknąłem
+(e)m przytknął
przytknęłam
+(e)m przytknęła
przytknęłom
+(e)m przytknęło
przytknęliśmy
+(e)śmy przytknęli
przytknęłyśmy
+(e)śmy przytknęły
2 os. przytknąłeś
+(e)ś przytknął
przytknęłaś
+(e)ś przytknęła
przytknęłoś
+(e)ś przytknęło
przytknęliście
+(e)ście przytknęli
przytknęłyście
+(e)ście przytknęły
3 os. przytknął
przytknęła
przytknęło
przytknęli
przytknęły

bezosobnik: przytknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytknijmy
2 os. przytknij
przytknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytknąłbym
bym przytknął
przytknęłabym
bym przytknęła
przytknęłobym
bym przytknęło
przytknęlibyśmy
byśmy przytknęli
przytknęłybyśmy
byśmy przytknęły
2 os. przytknąłbyś
byś przytknął
przytknęłabyś
byś przytknęła
przytknęłobyś
byś przytknęło
przytknęlibyście
byście przytknęli
przytknęłybyście
byście przytknęły
3 os. przytknąłby
by przytknął
przytknęłaby
by przytknęła
przytknęłoby
by przytknęło
przytknęliby
by przytknęli
przytknęłyby
by przytknęły

bezosobnik: przytknięto by

bezokolicznik: przytknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przytknąwszy

gerundium: przytknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przytknięcie
przytknięcia
D. przytknięcia
przytknięć
C. przytknięciu
przytknięciom
B. przytknięcie
przytknięcia
N. przytknięciem
przytknięciami
Ms. przytknięciu
przytknięciach
W. przytknięcie
przytknięcia

odpowiednik aspektowy: przytykać

Składnia

bez ograniczeń + przytknąć +
KOMU + (że ZDANIE)
Data ostatniej modyfikacji: 02.11.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json