UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

połykać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	połykam	połykamy
2 os.	połykasz	połykacie
3 os.	połyka	połykają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	połykałem +(e)m połykał	połykałam +(e)m połykała	połykałom +(e)m połykało	połykaliśmy +(e)śmy połykali	połykałyśmy +(e)śmy połykały
2 os.	połykałeś +(e)ś połykał	połykałaś +(e)ś połykała	połykałoś +(e)ś połykało	połykaliście +(e)ście połykali	połykałyście +(e)ście połykały
3 os.	połykał	połykała	połykało	połykali	połykały

bezosobnik: połykano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę połykał będę połykać	będę połykała będę połykać	będę połykało będę połykać	będziemy połykali będziemy połykać	będziemy połykały będziemy połykać
2 os.	będziesz połykał będziesz połykać	będziesz połykała będziesz połykać	będziesz połykało będziesz połykać	będziecie połykali będziecie połykać	będziecie połykały będziecie połykać
3 os.	będzie połykał będzie połykać	będzie połykała będzie połykać	będzie połykało będzie połykać	będą połykali będą połykać	będą połykały będą połykać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		połykajmy
2 os.	połykaj	połykajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	połykałbym bym połykał	połykałabym bym połykała	połykałobym bym połykało	połykalibyśmy byśmy połykali	połykałybyśmy byśmy połykały
2 os.	połykałbyś byś połykał	połykałabyś byś połykała	połykałobyś byś połykało	połykalibyście byście połykali	połykałybyście byście połykały
3 os.	połykałby by połykał	połykałaby by połykała	połykałoby by połykało	połykaliby by połykali	połykałyby by połykały

bezosobnik: połykano by

bezokolicznik: połykać

imiesłów przysłówkowy współczesny: połykając

gerundium: połykanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	połykanie	połykania
D.	połykania	połykań
C.	połykaniu	połykaniom
B.	połykanie	połykania
N.	połykaniem	połykaniami
Ms.	połykaniu	połykaniach
W.	połykanie	połykania

imiesłów przymiotnikowy czynny: połykający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	połykający	połykający	połykający	połykające	połykająca
D.	połykającego	połykającego	połykającego	połykającego	połykającej
C.	połykającemu	połykającemu	połykającemu	połykającemu	połykającej
B.	połykającego	połykającego	połykający	połykające	połykającą
N.	połykającym	połykającym	połykającym	połykającym	połykającą
Ms.	połykającym	połykającym	połykającym	połykającym	połykającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	połykający	połykający	połykające	połykające
D.	połykających	połykających	połykających	połykających
C.	połykającym	połykającym	połykającym	połykającym
B.	połykających	połykających	połykających	połykające
N.	połykającymi	połykającymi	połykającymi	połykającymi
Ms.	połykających	połykających	połykających	połykających

imiesłów przymiotnikowy bierny: połykany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	połykany	połykany	połykany	połykane	połykana
D.	połykanego	połykanego	połykanego	połykanego	połykanej
C.	połykanemu	połykanemu	połykanemu	połykanemu	połykanej
B.	połykanego	połykanego	połykany	połykane	połykaną
N.	połykanym	połykanym	połykanym	połykanym	połykaną
Ms.	połykanym	połykanym	połykanym	połykanym	połykanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	połykani	połykani	połykane	połykane
D.	połykanych	połykanych	połykanych	połykanych
C.	połykanym	połykanym	połykanym	połykanym
B.	połykanych	połykanych	połykanych	połykane
N.	połykanymi	połykanymi	połykanymi	połykanymi
Ms.	połykanych	połykanych	połykanych	połykanych

odpowiednik aspektowy: połknąć

Pochodzenie

Zob. łykać

1. pigułkę

Definicja

przesuwać coś z ust lub pyska do przełyku za pomocą mięśni krtani

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łykać, przełykać

Połączenia

połykać kapsułkę, kawałek czegoś, kęs, pastylkę, pigułkę, porcję czegoś, ślinę, środki przeczyszczające, tabletkę, truciznę, witaminy, zdobycz
połykać bez przeżuwania
połykać w całości
połykać chciwie, łapczywie, nerwowo, niecierpliwie
gryźć i połykać

Cytaty

	Z zapadnięciem mroku opuszczają żaluzje i połykają środki nasenne. Wszystko przez trudności z zasypianiem. źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Świeci jak ufo, Nowiny Raciborskie, 2008-08-19
	Ojciec z oczami utkwionymi w otwarte okno połykał z roztargnieniem wielkie kęsy golonki i nawet nie zwracał uwagi na łaszącą się do jego nóg Kacunię. źródło: KWSJP: Krystyna Nepomucka: Miłość niedoskonała, 1978
	Delfin połyka swą zdobycz w całości, jego zęby są to dość rzadko rozstawione ostre stożki, żuć więc nimi nie może. źródło: KWSJP: Jadwiga Wernerowa: Sekrety delfinów, 1972
	Siedmioosobowa grupa polskich przemytników, „turystycznie” odwiedzających Kolumbię szmuglowała kokainę w kapsułkach połykanych przed podróżą samolotem. źródło: KWSJP: Ewa Ornacka: Polski łącznik, Wprost, 1999, nr 7
	Pod wodą flaming podobnie jak kaczka przecedza płyn, połykając glony, larwy i owady. źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981

Składnia

Rz_żywotny

połykać

2. posiłek

Definicja

zjadać lub wypijać bardzo szybko

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łykać, przełykać

Połączenia

połykać grochówkę, grzankę, kanapkę, jedzenie, makaron, obiad, posiłek, śniadanie, zupę
połykać w pośpiechu
połykać błyskawicznie, chciwie, łapczywie, na stojąco, szybko, w biegu

Cytaty

	Szybko połykali śniadanie, popijając je kawą lub piwem. źródło: NKJP: Trenerzy..., Dziennik Polski, 2003-12-05
	Zamiast połykać jedzenie w biegu, usiądź przy stole i jedz powoli. źródło: KWSJP: Astrodieta, Naj, 2003, nr 38
	Najczęściej jadła wcześniej od niego. Potem przyglądała się, jak połyka zupę pomidorową i pałaszuje wielkie kawały mięsa. źródło: KWSJP: Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan: Bardzo dużo pajacyków, 1968
	To mój jedyny posiłek każdego dnia - mówi [...] 71-letnia babcia, szybko połykając zawartość talerza. źródło: NKJP: (PAP): Posiłek z odpadków, Dziennik Polski, 2002-06-13

Składnia

Rz_żywotny

połykać

3. książki

Definicja

czytać szybko jakieś książki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

czytać

Połączenia

połykać książki, powieści, romanse

Cytaty

Will jest awanturnikiem, wszczyna bójki w knajpach, szlaja się bez celu ze swoimi kumplami. Natomiast w wolnych chwilach dosłownie połyka masę supermądrych książek.

źródło: KWSJP: Kocham kino, Gazeta Lokalna Warszawa-Bemowo, 1998, nr 4

Czytam wszystko, co mi w ręce wpadnie, właściwie bez żadnego wyboru. Książki dosłownie połykam.

źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989

Dziewięciolatek połyka dramaty Szekspira.

źródło: KWSJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Składnia

Rz_osobowy

połykać

4. organizację

Definicja

powodować, że coś traci samodzielny byt i staje się częścią czegoś albo przestaje być widoczne – w ogóle lub jako samodzielny obiekt

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

automat, bankomat, ocean, toń, bagno, korporacja, mocarstwo połyka; chmury, płomienie połykają coś
połykać miasta, organizacje, państewka, przedsiębiorstwa, wyspy

Cytaty

	Wygląda na to, że w półświatku niewielkich, często etnicznych organizacji przestępczych o wąskich specjalizacjach pojawił się naprawdę duży gracz. Kimkolwiek jest, zaczął połykać małe przedsięwzięcia – jak duża ryba połyka płotki, stale rosnąc w siłę. źródło: KWSJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004
	Wszystko razem, skłębione i wymieszane z ciemnością, pędzi, toczy się po pochyłości i spada. Najbardziej podobne jest do rzeki, którą po trzęsieniu ziemi połyka szczelina w gruncie. źródło: KWSJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972
	Chmury połykają ostatnie gwiazdy, niebo staje się równie czarne jak ziemia i zaczyna padać deszcz. źródło: KWSJP: Janusz Meissner: Wiatr w podeszwach, 1976
	Ogłoszono przetarg na nowe automaty. […] Powodem decyzji są m.in. częste skargi mieszkańców Warszawy na psujące się maszyny (np. połykają one pieniądze, nie wydając biletów). źródło: KWSJP: Ogłoszono przetarg na nowe automaty, Metropol, 2001, nr 28
	Jego masa jest ok. milion razy większa od masy Słońca i wszystko wskazuje, że jest to czarna dziura zachłannie połykająca gaz i pył międzygwiazdowy. źródło: KWSJP: Jacek Napieralski, Leszek Szeląg: Patrząc na niebo, Niedziela, 1998, nr 21

Składnia

połykać

5. wyrazy

Definicja

mówiąc lub pisząc, opuszczać fragmenty wyrazów albo całe wyrazy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zjadać

Połączenia

połykać głoski, końcówki, !?litery, słowa, sylaby, wyrazy

Cytaty

	Połykała sylaby, zachłystywała się powietrzem wciągniętym nie w porę, łączyła wszystkie słowa w jedno zdanie. źródło: KWSJP: Krystyna Nepomucka: Miłość niedoskonała, 1978
	Polek, przynaglany przez Babkę, zaczął szeptać gorączkowo pacierze. Połykał sylaby i całe wyrazy, lecz bał się przystanąć choćby na chwilę, gdyż wtedy zawiodłaby natychmiast pamięć i całą modlitwę trzeba by było rozpocząć od nowa. źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959
	Po chwili ściszył głos, ale ciągle mówił z taką gwałtownością, że aż połykał w pośpiechu słowa. źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Wyczerpać morze, 1972
	Christoffer mówi coraz szybciej, połykając końcówki wyrazów, a jego angielski staje się trudny do zrozumienia. źródło: NKJP: Pan student, Dziennik Polski, 2001-05-12

Składnia

Rz_osobowy

połykać

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: połykać litery

6. dystans

Definicja

pokonywać szybko jakiś dystans

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

połykać kilometry, odległość, przestrzeń
połykać błyskawicznie, szybko

Cytaty

Samochód połykał kilometry - nie czas na rozważania. Wyprzedził popielatego trabanta i ostro zajechał mu drogę.

źródło: KWSJP: Elżbieta Cichla-Czarniawska: Pociąg rusza, 1982

Przy tylnym wietrze pchającym maszyny z prędkością prawie czterdziestu mil na godzinę, Pave Low szybko połykał odległość pozostającą jeszcze do granicy.

źródło: KWSJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Składnia

połykać

7. komplementy

Definicja

traktować serio czyjeś słowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łykać, przełykać

Połączenia

połykać komplementy, pochlebstwa, czyjeś słowa
połykać gładko

Cytaty

Głupek połykał wszystkie prymitywne pochlebstwa czarnoksiężnika.

źródło: Internet

Mój drogi mężu, nie połykaj jego słodkich słów, bo są jak włos w gardle.

źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Echo, 1988

Pamiętaj jednak: być otwartym nie oznacza być naiwnym; nie jest [to] równoznaczne z połykaniem wszystkiego, co mówią do ciebie.

źródło: Internet

Składnia

Rz_osobowy

połykać

8. zniewagi

Definicja

znosić coś bez protestu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przełykać
	hiperonimy:	znosić

Połączenia

połykać krzywdę, upokorzenie, zniewagi
połykać w milczeniu

Cytaty

Niektórzy ludzie połykają zniewagi, chcą zachować spokój.

źródło: Internet

Składnia

Rz_osobowy

połykać

9. biegacza

Definicja

sport. pot.

doganiać i wyprzedzać kolejnych współzawodników w biegu lub wyścigu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

połykać konkurentów, przeciwników, rywali

Cytaty

Donovan Bailey rozpędzał się niczym lokomotywa. [...] Od połowy dystansu widać było, jak połyka rywali, w tym również faworyta z Namibii [...]. - Wiedziałem, że wygram - mówił.

źródło: NKJP: Radosław Leniarski: Gazeta Wyborcza, 1996-07-29

Mam duże szanse na wygranie nawet klasyfikacji generalnej. Pod warunkiem, że sprzęt nie zawiedzie, tak jak to miało miejsce w Olsztynie pod Częstochową [...]. Na ostatnim okrążeniu mocniej wdepnąłem i połykałem przeciwników . W pewnym monecie byłem drugi. I wtedy stało się nieszczęście. Na jednym ze zjazdów mocniej nacisnąłem i... urwała się przerzutka.

źródło: NKJP: Stefan Leśniowski, Gazeta Krakowska, 2005-07-25

Składnia

połykać

KOGO

Frazeologizmy

ktoś połyka bakcyla
ktoś połyka haczyk
ktoś połyka łzy

Data ostatniej modyfikacji: 09.08.2017